Bütçe takvimimiz yayınlanıp bütçe varsayımlarımız belirlendikten sonra ilk iş olarak, geçmiş yıla göre olan satış büyüme hedefi belirlenir ve satış değişkenleri hesaplanır.
Üretim işletmelerinde reçete/rota ve GÜG (genel üretim gideri) üzerinden maliyet hesaplanır. Satış bütçesi yapılan ürünler üretim planlama ile paylaşılarak kapasite yeterlilik kontrolü yapılır. Bu noktada departmanlar arasında gerekli koordinasyonu ilgili finans birimi sağlar.
Ticaret işletmelerinde SMM hesabı daha az detaylıdır ve satacağımız ürünleri ne kadara mal edeceğimiz (satın alma bedeli ve varsa navlun) ile sınırlıdır. Bu noktada daha ucuza mal etmek için mevcut tedarikçilerden uygun fiyat kullanımı ve gereken yerde yeni tedarikçi temini önem kazanır.
Değişken giderler; mümkün olduğunca, ilgili oldukları satış değişkenlerine bağlı olarak parametrik değişecek biçimde hesaplanır. Örneğin dağıtım giderlerinin sipariş sayısı ile orantılı olarak artması gibi.
Maaş, sigorta, yan haklar, ikramiye gibi personel giderleri İK bölümü ile birlikte çalışılarak hesaplanır.
Değişken ve sabit giderlerin planlamasında 2 ana yol kullanılabilir :
1.Detaylı bir model oluşturulması ve verilerle doldurulması
2.Manuel hesaplamalar dahilinde; misal, geçmiş yıl rakamının ilgili hesabın işleyiş mantığına uygun bir oran kullanılarak ayarlanması yoluyla bütçe yılı rakamının hesaplanması (örnek:enflasyon oranında artış)
Bir hesabın planlaması için bu yollardan hangisinin kullanılacağı hesaptan geçen rakamların büyüklük yani önem sırasına göre belirlenir.
Tüm bu çalışmalar neticesinde ürün bazlı kar marjı detayını görebileceğimiz, duruma göre satış kanalı veya kategori bazlı değişebilen bir gelir tablosu elde edebiliyorsak yıllık bütçemiz hazır demektir. Artık yıl içindeki finansal performansımızı ölçmek ve takip etmek için güçlü bir bazımız var.
Yazı dizimizin şimdilik sonuna geldik. Malum bütçe dönemi, biz de bütçelerimize dönelim.
Sektörünüze ve şirket dinamiklerinize uygun olarak bütçe süreçlerinizi kurgulamak ve yürütmek için, gerek eğitim gerekse danışmanlık hizmetlerimizden faydalanmak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Herkese tüm hedeflerin tuttuğu güzel bir bütçe yılı dilerim.
Mehmet Adanır, CMA | SMMM | MBA
